Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, на прославата по повод 80-годишнината од германскиот весник „Ди Цајт“ во Хамбург нагласи дека Европската Унија мора да се прошири за да го зачува своето геополитичко влијание. Таа нагласи дека проширувањето на Унијата е неопходно за европскиот континент да не биде оставен на влијанието на Русија, Турција или Кина.
„Мора да успееме да го комплетираме европскиот континент за да не потпадне под руско, турско или кинеско влијание. Мора да размислуваме пошироко и геополитички“, рече фон дер Лајен.
Таа додаде дека претходниот европски модел, базиран на евтина енергија од Русија, евтина работна сила од Кина и безбедносна поддршка од Соединетите Американски Држави, е завршен.
„Мораме да се позиционираме сосема одново. Мораме да станеме понезависни“, рече претседателот на Европската комисија, посочувајќи на потребата од редефинирање на европската економска и безбедносна стратегија.
Нејзините изјави доаѓаат во време кога Партијата за националистичко движење (МХП) во Турција се залага за создавање сојуз Турција-Русија-Кина. Во март, заменик-претседателот на МХП, Иљас Топсакал, по наредба на лидерот на партијата Девлет Бахчели, близок сојузник на претседателот Реџеп Таип Ердоган, отпатува во Москва за да ја промовира оваа иницијатива.
„Лидерот на нашата партија, Бахчели, ми ја довери оваа посета на Москва за да разговарам со политички партии, бирократи и интелектуалци и детално да ја објаснам содржината на оваа иницијатива“, изјави Топсакал за рускиот весник „Ведомости“. Тој го опиша предлогот како алтернатива на она што партијата го нарекува „злобниот сојуз САД-Израел“.
Во исто време, европската комесарка за соседство и проширување, Марта Кос, го нагласи значењето на Турција во новата геополитичка реалност на Европа и Блискиот Исток.
„Ни е потребна Турција во светлината на променетите геополитички околности во Европа и Блискиот Исток“, рече таа во своето обраќање пред Европскиот парламент.
Кос потсети дека Турција е петтиот најголем трговски партнер на ЕУ и дека обемот на трговија е двојно поголем од оној со Меркосур или Индија. Таа нагласи дека земјата е клучна за трговските патишта меѓу Европа и Азија, како и за идниот мировен договор во Украина, имајќи ја предвид новата безбедносна ситуација во регионот на Црното Море.
Комесарката повика на похрабри чекори во зајакнувањето на партнерствата во соседството, наведувајќи дека нејзините неодамнешни посети на Турција, Ерменија и Азербејџан треба да се гледаат во овој контекст.
„Неодамна бев во Анкара и се согласивме да ги истражиме можностите за намалување на трговските бариери“, рече таа, додавајќи дека ЕУ, исто така, очекува чекори од Турција во врска со Кипар.
Кос, исто така, го истакна растечкото значење на трговските коридори што минуваат низ Турција и Јужен Кавказ.
„Заедно сакаме да развиеме нови сообраќајни, енергетски и дигитални линии низ Јужен Кавказ. Овие врски би можеле да ги намалат стратешките зависности со посилно поврзување на Европа со Централна Азија“, изјави таа.
Според неа, во време кога се водат војни на север и југ, рутите што минуваат низ Турција и Јужен Кавказ станаа од клучно значење. Од 2022 година, обемот на трговија по оваа рута е зголемен за четири пати, а со соодветни инвестиции, може да се зголеми за трипати до 2030 година.
