Јахангир Мохамед од Институтот Ајаан вели дека христијанскиот Запад ја издигнал израелската етно-држава во лажен бог, идол кој се обожава и покрај библиските учења и неговата очигледна нелегитимност и зло.
Во политичката теологија на Западот, постои еден бог кој не смее да се хули, една света крава чиј лик не може да се извалка: Израел.
Во очите на многу западни политичари, Израел не е само држава – тој е божество пред кое сите мора да се поклонат. Исклучителниот статус што го ужива во јавниот дискурс и надворешната политика не е рационален, туку религиозен. Тоа не ја следи логиката на дипломатијата, туку слепото почитување на Писмото.
Оваа почит ги повторува Десетте заповеди, основните закони на библискиот монотеизам. Овие древни правила, наменети да го осветат еден Бог над сите други, се политички реинтерпретирани во начинот на кој Израел се третира на Запад.
„Нема да имаш други богови пред мене“
Во западната надворешна политика, нема сојузник над Израел. Човековите права, меѓународното право, па дури и националниот интерес често застануваат на задната страна на непоколебливата лојалност кон израелската држава.
Без разлика колку воени злосторства се извршени, колку деца се убиени во Газа, колку новинари или хуманитарни работници се бомбардирани – како што се гледа во воздушниот напад во април 2024 година, во кој загинаа седуммина вработени во Светската централна кујна – западниот хор останува ист: Израел има право да се брани.
Американскиот претседател Џо Бајден ги опиша смртните случаи како „трагична загуба“, но не ја осуди израелската војска. Британскиот премиер Риши Сунак рече дека е „длабоко тажен“, но ја потврди „поддршката на Обединетото Кралство за безбедноста на Израел“.
„Не прави за себе врежан лик… не им се поклонувај и не им служиш“
А сепак, Западот направи слика – лажен идол на Израел како морален светилник, демократија под опсада, жртва која се бори за опстанок. Оваа идеализирана проекција има мала сличност со режимот на апартхејдот опишан од Amnesty International, Human Rights Watch и B’Tselem.
Реалноста на теренот – воената окупација, блокадата на Газа, системската дискриминација – се брише во корист на создавање митови. Политичарите продолжуваат да се поклонуваат на оваа слика, обожувајќи ја не реалноста, туку наративот.
„Немој напразно да го изговараш името на Господ, твојот Бог“
Критички да се зборува за името на Израел во западната политика значи да се ризикува итна казна. Во Обединетото Кралство, поранешниот лабуристички лидер Џереми Корбин беше суспендиран од партијата што некогаш ја водеше, откако ги отфрли обемот на тврдењата за антисемитизам изнесени под негово водство – тврдења кои често беа заплеткани со неговата гласна поддршка за Палестина.
Во Германија, членовите на парламентот се соочуваат со критика затоа што акциите на Израел во Газа ги нарекоа форма на етничко чистење. Критиката на Израел – без разлика колку е измерена, без разлика колку е вкоренета во меѓународното право – се третира како политичко богохулење. Обвинението за антисемитизам често се користи не за заштита на еврејските заедници, туку за зачувување на израелската неказнивост.
„Не убивај“
Јасна и директна заповед – а сепак секојдневното колење во Газа продолжува, при што западните влади обезбедуваат оружје, разузнавачки информации и дипломатско покривање. Убиството на цивили, деца, хуманитарни работници е рационализирано, минимизирано, а во некои случаи и целосно негирано. Кога државите ја прекршуваат оваа заповед, црквите на моќта молчат. Загубените животи не се бројат во проповедите од Даунинг стрит или Капитол Хил.
„Немој да сведочиш лажно против својот ближен“
Оваа заповед секојдневно ја прекршуваат оние кои ги оцрнуваат Палестинците и нивните сојузници како терористи, екстремисти или антисемитисти само затоа што ја зборуваат вистината. Тоа е скршено од медиумите кои го бришат контекстот, кои одбиваат да ја именуваат окупацијата и кои колонијализмот на доселениците го поставуваат како одбранбена војна. Тоа е скршено од политичари кои глумат неутралност додека поддржуваат режим на апартхејд.
„Не ја посакувај куќата на ближниот… ниту нешто што му припаѓа на твојот ближен“
Нелегалните населби на Западниот Брег се акти на лакомост содржани во политиката. Кражбата на земјиште, уривањето домови и одбивањето на враќањето на палестинските бегалци се вкоренети во теологијата на правото – верувањето дека некои животи вредат повеќе, некои луѓе се избрани, а други се за еднократна употреба. И западните влади, наместо да се спротивстават на оваа библиска неправда, помагаат во финансирањето и оправдувањето.
Исусовата радикална, антиавторитарна порака
Дел од оваа почит црпи теолошка легитимност од самото Писмо. Често цитираната реплика од Битие 12:3 – „Ќе ги благословам оние што те благословуваат, и кој ќе те проколне ќе го проколнам“ – ја користат христијанските ционисти за да ја осветат несомнената поддршка за Израел.
Слично на тоа, Захарија 2:8 изјавува: „Кој ќе те допре, допира до зеницата на окото“, зајакнувајќи ја идејата дека да се критикува Израел значи да се навреди Бог. Овие стихови, првично духовни по намери, се секуларизирани во политичка догма – божествен штит за државата која секојдневно врши кршење на човековите права.
На Велигден, христијаните се потсетуваат на Исусовата радикална, антиавторитарна порака. Вреди да се потсетиме дека самиот Христос беше прогонуван од политички и религиозен естаблишмент кој се плашеше од вистината и правдата. Исус не бил пријател на империјата – тој наводно бил погубен од неа.
Тој се усогласи со маргинализираните, ја зборуваше вистината на власта, ги преврте масите на корумпираните и плачеше за угнетените. Во Лука 19:41-44, Исус плаче над Ерусалим, предвидувајќи уништување затоа што неговиот народ „не го препозна времето на Божјото доаѓање кај вас“. Пораката останува навремена: следи уништување кога ќе се осветат неправдата и лажните идоли.
Исус, исто така, беше клеветен за богохулење – за оспорување на светиот авторитет и пркосење на верскиот национализам. Тој беше криминализиран не за омраза, туку за божествена љубов. Во денешниот контекст, оние кои стојат со Палестина се на сличен начин демонизирани, исклучени и обвинети за ерес против воспоставениот поредок.
Страв од Израел
Почитувањето на Израел меѓу западните политичари не само што е непоколебливо, туку и страшно. Некои не се осмелуваат да кажат ниту збор на критика. Други треперат пред овој бог дури и кога се испрашувани. Кога се на скара за израелските воени злосторства, тие се сместуваат во своите места, мрморат низ генеричките изјави за мирот и се повлекуваат на напишаните редови за безбедноста на Израел. Тоа не е дипломатија. Тоа е посветеност.
Можеби најтеатрален израз на ова дојде кога израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху се обрати пред американскиот Конгрес. Тој беше пречекан со громогласен аплауз, не еднаш туку десетици пати – овации по стоечки овации, како да е пророк, крал, бог. Членовите на Конгресот се кренаа во дует, нивната лојалност не само изразена, туку и изразена. Тоа не беше креирање политики – тоа беше литургија. Не дебата – туку ритуално обожавање.
Доналд Трамп, говорејќи во 2024 година, изјави дека ако Иран не се откаже од својата нуклеарна програма, Израел ќе го преземе водството во воената акција, изјавувајќи: „Израел ќе мора да го направи она што треба да го направи… Ние ќе ги поддржиме, но тие веројатно ќе одат први“. Ваквите зборови не само што ја разоткриваат американската почит кон израелскиот милитаризам, туку и го издигнуваат Израел на позиција на превентивна власт, како да е извршител на божествениот суд.
Кир Стармер, лидер на Лабуристичката партија на Британија, ја изрази својата непоколеблива поддршка за акциите на Израел во април 2024 година, изјавувајќи: „Ние стоиме со Израел и го признаваме нивното право на самоодбрана пред оваа агресија“. Реториката на Стармер останува врамена со целосна поддршка на моменти, претпазливост, пресметана да не го испровоцира идолот на Вестминстерскиот консензус.
Соучесништво во главните медиуми
Дури и главните западни медиуми функционираат како храм на ова политичко божество. Ги изоставува, искривува или минимизира израелските злосторства, осигурувајќи дека нема постојана критика да го пробие циклусот на вести. Зборовите како „апартхејд“, „етничко чистење“ или дури „окупација“ честопати се бришат од насловите.
Додека палестинските смртни случаи се претставени со пасивен глас, израелското страдање е персонализирано и на преден план. Тековниот геноцид во Газа ретко се именува како таков, дури и кога обемот на уништување, таргетирање на цивили и тактиката на опсада ја исполнуваат секоја меѓународна дефиниција на терминот.
Медиумите кои се осмелуваат да го „скршат“ ова божество брзо се маргинализираат, а новинарите кои зборуваат премногу смело се соочуваат со реакции, губење на работа. Медиумите, како и свештенството од минатото, ја одржуваат светоста на идолот со замолчување на несогласувањето и ослободување од гревот. Фигури како Пирс Морган ги претворија интервјуата во инквизиции, честопати сведувајќи ги сложените геополитички дискусии во едно бесно барање: „Дали го осудувате Хамас?“ Овој лакмусов тест се користи за да се попречат критиките на Израел и да се наведат палестинските гласови како инхерентно сомнителни.
Овој свет статус има последици од реалниот свет. Тоа овозможува бришење на палестинското страдање. Тоа овозможува продолжување на бруталната опсада на Газа, каде што над 50.000 Палестинци – мнозинството невини цивили – се убиени од октомври 2023 година, според Министерството за здравство на Газа. Тоа го поттикнува чувството на западно лицемерие кое ги дестабилизира глобалните сојузи и го дискредитира владеењето на правото. Тоа, исто така, ги отуѓува помладите генерации и заедници на глобалниот југ кои гледаат двојни стандарди.
Кршење на редовите
Некои ги прекинаа редовите. Случајот на Јужна Африка против Израел пред Меѓународниот суд на правдата – обвинувајќи го за геноцид во Газа – означи сеизмички момент. Ирскиот пратеник Ричард Бојд Барет ја обвини ирската влада дека е соучесник со молкот. Шпанскиот премиер Педро Санчез во март 2024 година изјави дека е „длабоко вознемирен“ од акциите на Израел и посочи дека признавањето на палестинската држава е неизбежно. Ова се знаци на глобално будење.
Пукнатините се шират. Во Соединетите Држави, млади еврејски гласови од групи како Еврејскиот глас за мир и IfNotNow ја предизвикуваат идејата дека поддршката за Израел е синоним за поддршка на еврејскиот идентитет. Во Британија, студентските окупации и протестите од грасрут ја внесоа Палестина во срцето на политичкиот дискурс. Овие движења, често оцрнети, се борат да ја вратат моралната јасност од маглата на државното обожавање.
Но, светата крава сè уште стои, златна и блескава во салите на Вашингтон, Лондон, Париз и Берлин.
Да се доведат во прашање акциите на Израел не е антисемитско. Тоа е морален императив. Ниту една држава не треба да биде над критиката. Ниту еден лажен бог не треба да бара молчење пред колежот.
Во една секуларна демократија, ниедна заповед не треба да се почитува без прашање. Особено не кога животите висат на конец.
Мора да зборуваме – јасно, доследно и колективно. Мораме да го оспориме идолопоклонството на државната моќ завиткано во теологија. Мора да бараме одговорност од нашите избрани лидери, да се залагаме за санкции, да го поддржиме организирањето на грасрут и да ги засилиме палестинските гласови. Тишината е соучесништво. Почитувањето е предавство. Ова не е само прашање на политика, туку на совест, па дури и на божествена заповед.
Оваа статија првпат беше објавена на веб-страницата на Институтот Ајаан.
