Граѓаните се навикнаа политичарите да ги преувеличуваат воените достигнувања во потрага по себепромоција. Но, кога армијата ги пренесува загубите како реалност, тоа предизвикува загриженост.
Пред седум месеци, во септември 2024 година, Канцеларијата на портпаролот на ИД официјално објави дека 162-та дивизија ја разбила бригадата на Хамас во Рафах. Тогаш беше нагласено дека во текот на три месеци воени операции, беа уништени повеќе од 2.000 милитанти и 13 километри подземни објекти. Фактот што соопштението не беше објавено од политичарите, туку од армијата придонесе за довербата на јавноста: сме се поблиску до победата.
Извештаите за моменталната ситуација во Рафах прикажуваат многу поинаква реалност. Кратката, речиси случајна порака од 8 април 2025 година, која доби малку внимание поради други жешки теми, раскажува за посетата на началникот на Генералштабот на ИД на таканаречената оска Мораг (дел од 12 километри меѓу Рафах и Кан Јунес што во ширина го поминува јужниот дел на Газа). За време на патувањето, Ејал Замир им рече на својот придружник на командантот на Јужната команда, генерал-мајор Јанив Ашор и на командантот на 36-та дивизија, бригадниот генерал Моран Омер: „Очекувам брзо да ја поразите бригадата Рафах“.
Не, се разбира, бригадата Рафах не стана од пепелта и затоа треба повторно да биде поразена. Само што во реалноста бригадата не била поразена, како што признаваат извори од ИД. Затоа, напаѓачките групи на 188-та бригада и бригадата Голани треба да се спротивстават на голема група Хамас, која продолжува да дава отпор. Началникот на Генералштабот брза да заврши задача која наводно била завршена пред повеќе од шест месеци.
Имаше многу критики за изјавите на политичарите кои често ги преувеличуваат достигнувањата на ИД и, како Нетанјаху, велат дека Израел е „на чекор до победата“. Сепак, илузијата за поразот на бригадата Рафах покажува (за жал, не за прв пат) дека има и разлика меѓу бравурозните извештаи на армиската прес-служба и реалноста.
Ова покренува сериозни прашања: Што навистина знае јавноста за борбите во Газа, за достигнувањата, за неуспесите, за целите што не беа постигнати? Каква приказна ни се раскажува и колку е вистина? И дали армиското раководство разбира дека секое несовпаѓање во објавените извештаи дополнително ќе ја поткопа довербата на јавноста во армијата?
За време на посетата на Газа на 9 април, министерот за одбрана Израел Кац објави дека ИД ќе ја контролира целата територија помеѓу оската Мораг и коридорот Филаделфи што се граничи со Египет, претворајќи го Рафах во тампон зона. „Целиот Рафах ќе биде евакуиран и ќе стане безбедна зона“, рече Кац. „Тоа е она што сега го правиме.“
Нашиот буџет за одбрана е доста голем, но зборовите се уште не вредат пари. Значи, прашањето е што понатаму, кога, на пример, ќе се постигне договор за прекин на огнот и враќање на заложниците.
Висок израелски извор тврди дека во моментот кога Хамас ќе се согласи да ги врати заложниците, борбите веднаш ќе престанат. ИД, исто така, најверојатно ќе се повлече од своите претходни позиции.
Кац јасно става до знаење дека ИД ќе остане. И нема да се помести од Рафах, за да не дозволи создавање тунели за пренос на оружје од Синај.
Говорејќи за тунели. Според ревидираната проценка на ИД, не се уништени 80% од тунелите, како што претходно изјавија политичарите, туку само околу 25% – односно еден од секои четири. Сепак, овие податоци бараат и објаснувања, кои ИД во моментов тешко ги дава.
Важноста на борбата против тунелите на Хамас е со нас скоро 11 години, од операцијата Заштитен раб. Така, идејата дека дури и сега Хамас може да го користи својот подземен град за да преместува борци и оружје од место до место е едноставно шокантна.
Бидејќи Хамас е лишен од поддршката од Иран и неговите посредници, способноста на Хамас да произведуваат оружје е ограничена, но висок офицер на ИД вели: „Удирањето само на военото крило нема да ја заврши работата. Мораме да продолжиме да го погодуваме и политичкиот ешалон“. На овој висок функционер му беше поставено прашање кое кружи од 7 октомври: Што е победа? Одговорот беше: враќање на заложниците и пораз на Хамас.
Со оглед на тоа што 75% од тунелите сè уште работат, сомнително е дека првата компонента ќе се постигне преку воена операција. Што се однесува до второто, пред да се зборува за „победување на Хамас“, можеби вреди да се увериме дека овој пат бригадата Рафах ќе биде поразена. И не само во извештаите на армиската прес-служба.
Авторот е водечки воен набљудувач на Једиот Ахронот
