Земјите што ја осудија, отворено или индиректно, американската акција во Каракас тргнаа токму од меѓународното право како основа за нивната критика.
Одговорот на Вашингтон, иако не беше изразен со конкретни зборови, беше јасен: Меѓународното право не важи за нас.
Иако самиот концепт на меѓународно право беше предмет на потсмев од земјите што имаат доволно моќ да го игнорираат, настаните од последните неколку години докажаа дека оваа фраза е целосно мртва.
Концептот што требаше да го спречи злото се покажа како целосен неуспех
Меѓународното право како концепт постои уште од античко време, но својата сегашна форма ја добило во средината на претходниот век, по најсмртоносниот конфликт во современата светска историја.
Основањето на Обединетите нации, кои го формализираа меѓународното право преку сеопфатна институција, требаше да ги исправи грешките што доведоа до светскиот конфликт во кој беа убиени од 60 до 85 милиони луѓе.
Како идеја што имаше некаков потенцијал, меѓународното право требаше да ги регулира односите меѓу земјите и, преку заедничко дејствување на државите на светско ниво, да ја спречи можноста земјите да ги поткопуваат другите држави преку нивната воена, економска или друга моќ.
Меѓународното право, едноставно кажано, требаше да ги регулира односите меѓу земјите на таков начин што САД и Македонија имаат еднаква моќ да ги заштитат своите интереси, без оглед на големата разлика во реалната сила.
Сепак, концептот е едно, а реалноста е друго. Меѓународното право беше исмејувано и поткопувано секој пат кога во него беше вклучена некоја од големите сили, а во изминатите неколку години беше започнат и завршен процесот на „убивање“ на оваа идеја.
Израел го погреба во Газа, а Америка постави надгробен споменик во Венецуела
Одговорот на Израел на нападот на Хамас на 7 октомври 2023 година, кој траеше до октомври претходната година, покажа дека меѓународното право е само мртво слово на хартија.
Меѓународните институции основани во согласност со меѓународното право се обидоа да реагираат, но владата во Тел Авив можеше само да се смее на нивните реакции.
Истата влада, предводена од Бенјамин Нетанјаху, е одговорна за масовно убиство и гладување на цивили во Газа, што ги крши сите принципи на меѓународното право. Секако, без никаква санкција освен осудувачките зборови на ретки гласови во западниот свет кои се удавија во мешавина од охрабрување (од САД) и премолчено прифаќање на злосторството (Германија, Франција и Велика Британија).
Ако меѓународното право не умре во Газа, тогаш американскиот претседател Доналд Трамп го зададе последниот удар со својата акција во Венецуела, каде што лидерот на една земја беше уапсен и однесен во друга земја каде што ќе му се суди.
Според меѓународното право, шефовите на држави имаат сеопфатен имунитет кој во голема мера се почитува без преседан.
Трамп, како и неговиот пријател од Тел Авив, можеше само да се смее на тоа и сепак го изврши апсењето на Мадуро. Со ова, меѓународното право ја изгуби сета смисла и ја доживеа својата симболична смрт.
Реализмот е единствениот формат што може да ги регулира односите во светот
Меѓународното право требаше да го замени „сувиот реализам“ што карактеризираше огромен дел од човечката историја, а кој се темелеше на концептот: Кој е посилен – угнетува.
Секако, концептот на меѓународното право не можеше да има големо влијание врз потезите на големите држави, особено затоа што при пишувањето на овие правила не беа предвидени сериозни санкции за оние кои вршат самоволие.
Донекаде иронично, самиот концепт што меѓународното право требаше да го замени, по децении ограничена употреба, сега стана норма.
Дејствијата на Израел во Газа и акциите на Америка во Венецуела целосно ги уништија темелите на системот што требаше да ги изедначи земјите пред идентичен сет на правила и прописи.
Малите и слаби земји најмногу загубија со уништувањето на концептот на меѓународното право, кој ќе мора да се прилагоди на новиот свет каде што или ќе бидат прегазени, или ќе бидат еден вид „дополнување“ на поголемите сили од чија заштита ќе зависат пред другите големи земји.
Што се однесува до меѓународното право како такво, тоа ќе остане предмет на потсмев од страна на оние лидери кои не гледаат начин да ги принудат да го почитуваат.
