Зохран Мамдани победи на прелиминарните избори во Њујорк поради неговата поддршка за Палестина, а не и покрај неа, велат прогресивните застапници.
Кандидатот за градоначалник Зохран Мамдани има смели планови за Њујорк. Тој сака да отвори продавници за храна во сопственост на градот, да изгради повеќе станови, да ги направи автобусите бесплатни и да ги замрзне кириите за субвенционираните станари.
Но, во пресрет на демократските прелиминарни избори во вторник, неговите противници и медиумите изгледаа позагрижени за неговите ставови за израелско-палестинскиот конфликт. Тој е бранител на палестинските права, ги осуди израелските злоупотреби и ја повтори оценката на групите за човекови права дека нападот на Израел врз Газа е геноцид.
Мамдани не се откажа од своите позиции и победи, соборувајќи го поранешниот гувернер Ендру Куомо, кој имаше поголема институционална поддршка и беше охрабрен од рекордните трошоци.
Поддржувачите на Мамдани велат дека неговата победа би можела да биде пресвртница во американската политика, демонстрирајќи ја изборната одржливост на левичарските политики и поддршката за правата на Палестинците.
„Тоа е монументално“, рече Усама Андраби, портпарол на прогресивната група „Демократи на правдата“.
„Нема граници за вистинските прогресивци кои се подготвени да ја обединат работничката класа против милијардерите и корпоративните супер ПАК, а воедно одбиваат да направат компромис за прашања големи како геноцид.“
Иако официјалните резултати сè уште не се конечни, Мамдани води во однос на Куомо за повеќе од седум процентни поени, по пребројувањето на речиси сите гласови, со што ја обезбедува номинацијата.
Се очекува неговата предност да расте со последователните рунди на пребројување според системот за гласање со рангиран избор во градот.
Куомо го призна поразот, а Мамдани прогласи победа, што го стави на вистинскиот пат да стане следниот градоначалник на најголемиот град во Америка.
Њујорк е град претежно населен со демократи, па како партиски кандидат тој веројатно лесно ќе победи на општите избори во ноември – исход што изгледаше невозможен кога имаше еден процент поддршка на анкетите во февруари.
„Тој одби да се откаже“
Вешт за дигиталните медиуми, харизматичен и пристапен, 33-годишниот државен претставник почна да ја проширува својата база со вирални видеа и кампањи на улиците на Њујорк.
По претседателските избори минатиот ноември, Мамдани разговараше со поддржувачите и оние кои не гласаат за Доналд Трамп, кои изразија фрустрација од статус кво. Потоа им ја претстави својата платформа. Во видео што го сними, некои од нив рекоа дека ќе го поддржат за градоначалник.
Поддржувачите на Мамдани велат дека тој се истакнал и во собирање армија од илјада волонтери, кои оделе од врата до врата за да ја шират веста за неговата кампања.
Хеба Говајед, професор по социологија на Градскиот универзитет во Њујорк (CUNY), рече дека многу млади луѓе го поддржале Мамдани и се приклучиле на неговата кампања поради неговото противење на израелските политики.
„Фактот што тој одби да се повлече од својот став за Палестина е огромен“, изјави Говајед за Ал Џезира. „Во атмосфера каде што ни беше кажано дека заземањето на тој став е политички дисквалификувачко, ова беше движење кое не само што инсистираше на тој став, туку, во извесна смисла, беше засновано на него.“
Таа додаде дека доколку Мамдани се свртел кон смирување на критичарите, ќе ја изгубел поддршката и ентузијазмот што го доведоа до неговата цел. Но, неговата поддршка за Палестина „веројатно ја зајакна кампањата“, рече таа.
Мамдани се соочи со навидум непремостливи пречки во неговата кампања за демократската номинација. Не само што му недостасуваа средства на почетокот, туку и неговото име беше слабо препознатливо. Малкумина гласачи изгледа знаеја кој е тој, во споредба со кандидатот против кого се кандидираше: Куомо, поранешен гувернер од политичка династија во Њујорк.
Таткото на Куомо беше исто така гувернер, а во пресрет на прелиминарните избори во вторник, тој доби поддршка од клучни личности во националната Демократска партија, вклучувајќи ги поранешниот претседател Бил Клинтон и претставникот Џим Клајбурн.
Мамдани, пак, беше поддржан од локалниот огранок на Демократските социјалисти на Америка (ДСА).
Токму ова ја прави неговата победа неверојатна за неговите поддржувачи. Изгледаше како битка меѓу Давид и Голијат, судир меѓу старата и новата гарда.
„Олицетворението на старата гарда беше поразено од демократски социјалист, младо, пропалестинско муслиманско дете со кафеава боја кое имаше еден процент препознатливост од февруари“, рече Говајед. „Тоа е апсолутно феноменално и извонредно.“
Роден во Уганда од родители со индиско потекло, Мамдани служи во државното собрание од 2021 година.
Судирот меѓу Куомо и Мамдани многумина го сметаа за одраз на долгогодишната расправија меѓу прогресивците и центристите во Демократската партија. Дебатата за правата на Палестинците и несомнената поддршка на САД за Израел беше клучно прашање во таа борба.
Фокусот на Куомо е на Израел
Како државен претставник, Мамдани беше гласен во своето противење на израелската воена кампања во Газа, во која загинаа најмалку 56.077 Палестинци. Тој дури и предводеше штрајк со глад пред Белата куќа во ноември 2023 година за да побара крај на војната.
Но, кога ја започна својата кампања за градоначалник, неговиот фокус беше на локалните прашања.
Сепак, Куомо, кој поднесе оставка од функцијата гувернер во 2021 година поради обвинувања за сексуално вознемирување, се обиде да го направи ставот на Мамдани за Израел и Палестина централно прашање во кампањата.
Порано овој месец, поранешниот гувернер посочи дека осудувањето на израелските злоупотреби придонесува за напади врз американските Евреи. Неговата порака се чинеше дека е насочена кон Мамдани.
„Омразата раѓа омраза. Антиизраелската реторика за „геноцид“, „воени злосторници“ и „убијци“ мора да престане. Се шири како рак низ политичкиот систем“, рече Куомо во објава на социјалните мрежи откако во пукањето беа повредени 15 лица на произраелски митинг во Колорадо.
Поранешниот гувернер е дел од правниот тим што го застапува израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, кого го бара Меѓународниот кривичен суд по обвинение за воени злосторства во Газа, вклучително и користење глад како оружје во војната.
Кога Мамдани и некои од неговите колеги кандидати, вклучувајќи го и градскиот контролор Бред Ландер, водеа заедничка кампања против Куомо, поранешниот гувернер се повика на Израел.
„Како Бред Ландер го поддржува Зохран Мамдани, ги поддржува неговите ставови и изјави за Израел?“, праша Куомо.
Ландер, кој е Евреин, продолжи да го поддржува Мамдани, а двајцата кандидати ги охрабрија своите поддржувачи да ги рангираат и двајцата високо на своите гласачки ливчиња.
Групата за кампања што го поддржува Куомо, позната како супер ПАК, исто така се фокусираше на ставовите на Мамдани за израелско-палестинскиот конфликт.
Наречена „Поправи го градот“, супер PAC доби 500.000 долари од произраелскиот милијардер и поддржувач на Трамп, Бил Акман. Поранешниот градоначалник на Њујорк, Мајкл Блумберг, уште еден верен поддржувач на Израел, донираше дури 8 милиони долари на групата.
Медиумите, исто така, го проучуваа ставот на Мамдани за Израел. Тој постојано беше прашуван за надворешната политика, вклучително и дали Израел има право да постои како еврејска држава и дали би го посетил Израел како градоначалник.
„Пресвртница“
Бет Милер, политички директор на групата за застапување „Еврејски глас за мир“ (JVP), рече дека Куомо направил грешка обидувајќи се да ја фокусира трката на ставовите на Мамдани за конфликтот на Блискиот Исток.
Демократската база сè повеќе се оддалечува од безусловната поддршка за Израел, особено поради злосторствата во Газа. Анкета на истражувачкиот центар Пју во април покажа дека 69 проценти од испитаниците од демократската партија изразиле неповолни ставови за Израел.
„Куомо е дел од стариот диносаурусски начин на размислување за политиката“, изјави Милер за Ал Џезира.
JVP Action го поддржа Мамдани на почетокот на неговата кампања. Милер рече дека иако неговата кампања се темели на тоа Њујорк да стане достапен, неговите прогресивни политики се темелат на почитување на човечноста на сите луѓе, вклучително и на Палестинците.
„Куомо се потпираше на идејата дека поддршката на Зохран за палестинските права ќе биде товар за него, но она што синоќа покажа е дека тоа не е вистина“, рече Милер.
„И всушност, она што го видов и разбрав беше дека неговата поддршка за палестинските права беше предност за неговата кампања. Таа мобилизираше млади гласачи. Мобилизираше многу прогресивни еврејски и муслимански гласачи и многу, многу други.“
Во последниве години, произраелските групи, вклучувајќи го и Американско-израелскиот комитет за јавни работи (AIPAC), вложија рекордни суми пари во демократските прелиминарни избори за да ги победат прогресивците.
Во последниот изборен циклус, тие успеаја да помогнат во отстранувањето на двајца демократски членови на Конгресот кои го критикуваа Израел: Џамал Боуман и Кори Буш.
Прогресивните застапници велат дека се надеваат оти победата на Мамдани ќе помогне да се сврти бранот во нивна корист.
„Конечно гледаме пресвртница“, рече Андраби од „Демократите на правдата“. „AIPAC сака да каже дека поддршката на Израел е добра и правилна политика. Мислам дека во овој момент стана исклучително јасно дека поддршката на апартхејдот во Израел е лоша политика.“
