Саудиска Арабија и Пакистан: Крај на американскиот монопол врз безбедноста?

Саудиска Арабија и Пакистан: Крај на американскиот монопол врз безбедноста?

Автор: инспирирано од анализа на Arnaud Bertrand

Вовед

Можеби најголемиот геополитички потрес во последните години се случи скоро тивко: Саудиска Арабија потпиша договор за заемна одбрана со Пакистан, по модел „напад врз едната држава е напад врз двете“. Овој чекор многумина го нарекоа „Суецки момент“ за САД – симболичен пресврт кој означува дека Вашингтон веќе не може да ја гарантира својата улога како главен безбедносен чадор за сојузниците на Блискиот Исток.

Клучни импликации

1. Нуклеарен штит за Саудиска Арабија

Со овој пакт, Ријад де факто станува заштитен со нуклеарниот арсенал на Пакистан. Особено значајно е што Исламабад не ја признава доктрината „no first use“, што значи дека Саудиска Арабија добива сојузник кој е подготвен превентивно да употреби нуклеарно оружје.

2. Појава на два нуклеарни блока на Блискиот Исток

Блок 1: САД–Израел

Блок 2: Пакистан–Саудиска Арабија

Ова отвора нова рамнотежа на силите и ја прави евентуалната нормализација Израел–Саудиска Арабија практично невозможна. Пакистан, како нуклеарна сила, не ја признава државата Израел.

3. Кина како скриен добитник

81% од оружјето на Пакистан доаѓа од Кина. Со тоа, Саудиска Арабија индиректно се врзува за кинескиот воено-индустриски комплекс. Плус, овој пакт ја проширува иницијативата CPEC (China-Pakistan Economic Corridor) директно до Персискиот Залив, обезбедена од пакистанско нуклеарно оружје и кинеска технологија. Ова создава безбеден енергетски коридор до Кина, кој целосно го заобиколува теснецот Малакa.

4. Американскиот чадор се топи

Само неколку дена по израелскиот напад врз Катар, што ја покажа слабоста на американската заштита, Саудиска Арабија ја менува својата безбедносна архитектура. Прашањето е очигледно: ако Ријад не верува во американски гаранции, зошто би верувале другите држави?

5. Домино-ефект во Заливот и светот

Можно е и други заливски монархии, како и држави „под американска заштита“ во Азија и Африка, да разгледаат слични модели. Ова може да предизвика постепено уривање на глобалниот систем на сојузи на САД и трансформација кон свет на регионални нуклеарни гаранти.

6. Удар врз Индија и IMEC

Индија се наоѓа во тежок стратегиски ќор-сокак: нејзиниот главен непријател Пакистан стана заштитник на еден од најважните снабдувачи со енергија. Со тоа пропаѓа и амбициозниот IMEC (India-Middle East-Europe Corridor), кој требаше да биде противтежа на кинескиот „Појас и пат“.

7. Крај на петродоларот?

Саудиска Арабија веќе не мора ексклузивно да продава нафта во американски долари, бидејќи повеќе не зависи целосно од заштитата на САД. Ова е сериозен удар за глобалната доминација на доларот.

Заклучок: Свет во мултиполарна ера

Овој пакт не е само билатерален договор – тој е сигнал дека светот дефинитивно влезе во мултиполарна фаза. Американската глобална доминација, која се темелеше на воена моќ, сојузи и доларот, веќе не е безалтернативна. Сега имаме нова геополитичка шаховска табла каде што регионалните нуклеарни сили стануваат главни гаранти за безбедноста.