Протести се одржаа во најмалку десетина градови, вклучувајќи ја и Казабланка, а собраните бараа подобри училишта и болници. Дел од демонстрантите, исто така, го повикаа премиерот Азиз Акхануш да поднесе оставка.
Барањата за негова оставка дојдоа откако три лица беа убиени во среда, кога претежно мирните протести се претворија во немири, за време на кои банките беа ограбени, а автомобилите запалени.
Иако кралот е врховен орган во земјата, протестите во Мароко обично се насочени против владата која е задолжена да ја спроведе неговата агенда. Во четврток, стотици луѓе се собраа за да скандираат за кралот Мухамед VI да интервенира против владата. Толпата скандираше „Народот сака да го собори Акхануш“ и „Владата е си замина!“, додека демонстрациите останаа мирни.
Во своите први јавни изјави, премиерот Аханнух изрази жалење за смртта на три лица во четвртокот. Тој ја пофали полицијата за, како што рече, напорите за одржување на редот и најави дека владата е подготвена да одговори на барањата на демонстрантите, иако не даде детали за можните реформи.
„Пристапот базиран на дијалог е единствениот начин за решавање на различните проблеми со кои се соочува нашата земја“, рече Акхануш.
Исто така, имало неколку случаи каде што демонстрантите запалиле фотографии од Мухамед VI.
Зголемување на тензиите
Ветувањата на властите дојдоа еден ден откако безбедносните служби соопштија дека вооружени демонстранти нападнале јавни згради, бидејќи протестите предводени од млади луѓе не покажуваа знаци на смирување.
Безбедносните сили отворија оган врз демонстрантите во среда, убивајќи три лица во Леклија, мал град во близина на крајбрежниот Агадир. Министерството за внатрешни работи тврди дека мртвите се обиделе да запленат полициско оружје, иако сведоците не го потврдија ова.
Според министерството, повредени се 354 лица – претежно припадници на полицијата. Стотици автомобили беа оштетени, како и банки, продавници и јавни институции во 23 провинции низ целата земја. Се проценува дека околу 70% од демонстрантите биле малолетни.
Протестите, кои ги организира неформалното движење Gen Z 212 составено од интернет генерацијата млади луѓе, беа дочекани од властите неподготвени. Ова се најголемите собири во Мароко во последните неколку години. До средината на неделата, протестите се проширија на нови места, и покрај фактот дека немаше дозволи за нив.
Големо незадоволство
Учесниците на таканаречените протести на „Генерацијата Z“ ги обвинуваат властите за широко распространета корупција на штета на обичните граѓани. Со транспаренти и извици, тие го истакнаа контрастот помеѓу милијардите инвестирани во подготовките за Светското првенство во фудбал во 2030 година и очајната состојба на болниците и училиштата.
„Здравјето пред сè, не го сакаме Светското првенство“ – е еден од најчестите слогани за време на неделата на протести.
Покажувајќи кон новите стадиони во изградба, толпата скандираше: „Стадионите се тука, но каде се болниците?“
Неодамнешната смрт на осум жени во јавна болница во Агадир стана симбол на распадот на здравствениот систем и дополнително го поттикна бунтот.
Додека земјата се подготвува да биде домаќин на Африканскиот куп на нации подоцна оваа година, а политичките партии влегуваат во кампањата за парламентарните избори во 2026 година, протестите го привлекоа вниманието кон длабоките социјални и регионални нееднаквости. И покрај брзиот развој во некои области, многу Мароканци сметаат дека напредокот не е рамномерно распределен и дека недостатокот на можности, лошите јавни услуги и регионалните нееднаквости го поттикнуваат незадоволството.
„Правото на здравје, образование и достоинствен живот не е празен слоган, туку сериозно барање“, соопшти движењето Gen Z 212.
Од друга страна, властите негираат дека парите од Светското првенство се пренасочени на штета на инфраструктурата, тврдејќи дека здравствените проблеми се наследени од претходните влади.
Судири и апсења
По еден ден масовни апсења во повеќе од десетина градови, ново насилство избувна на неколку места во среда навечер, особено во областите со висока невработеност и слаби јавни услуги.
Мароканското здружение за човекови права тврди дека се приведени повеќе од 1.000 лица, вклучувајќи ги и оние чии апсења биле снимени на телевизија, како и лица уапсени од полицајци во цивил за време на интервјуа во живо.
Нередите избувнаа и покрај претходните предупредувања од властите, политичките партии и самите организатори. Во соопштение објавено на Discord, движењето Gen Z 212 ги повика демонстрантите да останат смирени и ги осуди „репресивните безбедносни методи“.
Сепак, протестите ескалираа и станаа понасилни, особено во градовите далеку од крајбрежните региони каде што развојот на настаните беше најизразен. Локалните медиуми и снимките од сведоци покажуваат демонстранти како фрлаат камења и палат возила во источните и јужните делови на земјата.
Движењето „Генерацијата Z“ во Мароко потсетува на слични младински востанија што ги потресоа Непал, Кенија и Мадагаскар.
