Курбан Бајрамските трпези често се поврзуваат со изобилство храна, семејни собири и традиционални јадења. Но, зад сето тоа, одредени навики во исхраната можат да доведат до дигестивни проблеми и нагли промени на шеќерот во крвта. Експертите предупредуваат дека особено консумацијата на месо, слатки и недоволниот внес на вода може да предизвикаат здравствени потешкотии.
Како што се приближува Курбан Бајрам, на многумина им се појавуваат слични слики: рано утринско подготвување, полни трпези и реченицата „од празник е, ништо нема да биде“. Но токму тука треба да се направи пауза за размислување.
Телото не препознава „празник“. Дури и ако вие сметате дека станува збор за неколкудневно опуштање, метаболизмот го доживува зголемениот внес на масти, шеќери и големи порции како вистинско оптоварување.
Особено кај лица со дијабетес, хипертензија, инсулинска резистенција или замастен црн дроб, бајрамските трпези можат да претставуваат дополнителен метаболички стрес.
Дали не треба да се внесува месо и слатки?
Секако дека не. Здравата исхрана не значи забрани, туку рамнотежа. На празничната трпеза може да има и месо и десерт, но клучно е колку, што и колку често се консумира.
За Курбан Бајрам најчесто се консумира свежо, туку што заклано месо. Таквото месо е потврдо и потешко за варење, па често предизвикува надуеност, тежина во желудникот и чувство на „непреварување“. Се препорачува месото да отстои најмалку еден ден, со што се подобрува и вкусот и дигестивната толеранција.
Начинот на подготовка е клучен
Иако мирисот на кавурма е неизбежен дел од празникот, треба да се внимава на подготовката. Месото веќе содржи сопствени масти, па дополнително додавање масло може да го зголеми ризикот за кардиоваскуларни проблеми. Најдобро е да се подготвува со минимална количина маснотии и без пржење.
Недостиг на рамнотежа на трпезата
Често на празничните трпези доминира месото, додека зеленчукот е запоставен. Ливчестите и растителни влакна се од големо значење за варењето. Салати, варен зеленчук, јогурт или кисело млеко можат да помогнат во подобро варење и стабилизирање на шеќерот во крвта.
Слатки и шеќер
Шеќерните и сирупести десерти можат брзо да го зголемат нивото на шеќер во крвта, што подоцна доведува до замор, пад на енергија и повторно чувство на глад. Наместо повеќекратно консумирање слатки, подобро е да се избере мала порција од омилениот десерт.
Водата – најзаборавениот елемент
Зголемената консумација на месо ја зголемува потребата за течности. Недоволниот внес на вода може да доведе до замор, запек, надуеност и задржување течности во телото. Водата треба да биде свесна навика, а не нешто што се пие „кога ќе се сетиме“.
Што со килограмите по празникот?
Зголемувањето на тежината по Бајрам најчесто не е реално зголемување на масти, туку последица на задржана вода, сол и јаглехидрати. Затоа не се препорачуваат строги диети или „детокс“ режими по празниците. Најдобро решение е враќање на вообичаената рутина.
Здравиот начин на живот не се нарушува ниту се воспоставува за еден ден. Клучно е да се слуша сопственото тело и за време на празниците.
Овој Бајрам, нека вашите трпези бидат богати – но и вашето здравје заштитено.
Dr. Ayça Kaya
(специјалист за исхрана)
