- Проверка на потеклото на снимката
Најчестата форма на манипулација, велат тие, не е вештачката интелигенција, туку таканаречената реконтекстуализација – користење стари снимки од други војни, како што се Сирија, Ирак или Либија, и нивно претставување како актуелни.
На граѓаните им се препорачува да направат снимка од екранот од клучен кадар од видеото и да користат алатки како што се Google Lens или други услуги за обратно пребарување слики. Доколку истата снимка се појави во медиумите од пред неколку години, тоа е случај на лажно претставување.
- Препознавање на содржина генерирана од вештачка интелигенција
Сè повеќе снимки се создаваат со помош на алатки за вештачка интелигенција, како што се системот Sora на OpenAI или моделот Veo на Google.
Би-Би-Си предупредува на неколку карактеристични знаци:
Логички грешки – на пример, во едно вирално видео, амбулантни возила биле на местото на експлозијата пред да се случи самата експлозија.
Визуелни аномалии – камења што се движат без причина, луѓе што се непропорционални на возилата и нечитлив или „истурен“ текст на знамиња и знаци.
Кратко траење – Снимките со вештачка интелигенција честопати траат само неколку секунди, бидејќи моделите сè уште се борат да одржат визуелна конзистентност во подолги траења.
- Снимки од видео игри
Според Би-Би-Си, често се користат снимки од воени симулации како што се Arma 3 или Microsoft Flight Simulator, особено сцените со ноќна воздушна одбрана, кои изгледаат исклучително реалистично.
Препорачливо е да се обрне внимание на повторувачките движења на оган и чад, карактеристични за игрите, како и да се проверат можните водени жигови од платформи како TikTok, што може да доведе до профили специјализирани за гејмерска содржина.
- Геолоцирање и проверка на официјални извори
Тимот го користи методот на геолокација, односно споредување на згради, улици и планински силуети со сателитски снимки достапни преку Google Maps и Google Earth.
Ако, на пример, се тврди дека видеото прикажува напад врз Техеран, а архитектурата одговара на Багдад или Газа, тоа е дезинформација. Исто така, препорачливо е да се провери дали веродостојни агенции како што се Ројтерс или Асошиејтед Прес известуваат за истиот настан. Ако се пријави масовно уништување, а ниеден релевантен медиум не го потврди тоа, потребна е дополнителна претпазливост.
- Анализа на профилот што ја споделува содржината
Особено, постои предупредување за профилите со „сина ознака“ на мрежата X, порано позната како Твитер, кои не се нужно доверливи. Многу корисници, според Би-Би-Си, купуваат претплата за да добијат поголема видливост и да остварат приход од прегледи, поради што свесно споделуваат шокантни, но неточни снимки.
Препорачливо е да ја проверите биографијата на профилот, датумот на креирање на сметката и претходната содржина, бидејќи честопати се покажува дека се пародија или неодамна преименувани профили.
Што е откриено досега?
Во текот на денот, тимот на BBC Verify откри повеќе манипулации, вклучувајќи:
Фотографија генерирана од вештачка интелигенција од наводна масивна експлозија на ирачки аеродром.
Манипулирани сателитски слики од Google Earth со кои се обиделе да прикажат штета на база на американската морнарица.
Лажни профили на социјалните мрежи кои се претставуваат како профили на висок ирански верски службеник.
Во исто време, тимот ја потврди автентичноста на одредени снимки што беа вклучени во известувањето на BBC News, вклучувајќи:
Снимка од американски борбени авиони соборени над Кувајт во инцидент, за кој се вели дека е „пријателски оган“.
Снимка од пожар во рафинерија за нафта во Саудиска Арабија по напад со дрон.
Видео од чад што се издига над француската поморска база во Абу Даби.
Би-Би-Си наведува дека нивниот тим продолжува да работи во текот на вечерта за да ги провери материјалите добиени од зоната на конфликтот.
„Пред да споделите драматично видео, застанете и запрашајте се: Кој го објави, каде е снимено и дали содржината постоела онлајн пред денес“, заклучува Би-Би-Си.
