Приближен (илустративен) приказ на Битката кај Мута, кој го прикажува соодносот на муслиманската и римската војска: 3.000 муслимани наспроти 200.000 Византијци
Битката кај Мута е една од најважните и најпознатите битки во раната исламска историја. Нејзината важност произлегува од фактот дека таа била првиот голем воен судир меѓу муслиманите и војската на Византиската империја (Римјаните) и нивните сојузници од арапското племе Гасанид.
Клучни настани и факти за битката:
1. Датум и локација
• Датум: Се случила во месецот Џумада ал-Ула, 8 година по Хиџра (еквивалентно на 629 година од нашата ера).
• Локација: Во селото Мута, кое сега се наоѓа во губернијата Карак во Јордан.
2. Причина за битката
Непосредната причина беше атентатот врз амбасадорот на Пратеникот Мухаммед ( Божји мир на него), придружникот Ал-Харит ибн Умаир ал-Азди.
Пратеникот на исламот, го испратил со писмо до гувернерот на Бусра, но Шурабил ибн Амр ал-Гасани (заменик на византискиот Цезар во Шам-Левант) го пресретнал и го убил. Според меѓународните норми од тоа време, атентатот врз амбасадорите се сметал за директно објавување на војна, што барало решителен одговор од Исламската држава.
3. Рамнотежа на моќта
• Муслиманска војска: 3.000 борци.
Византиска и Гасанидска војска: Исламските историски извори укажуваат дека нивниот број бил огромен (проценет на 100.000 Византијци и 100.000 христијански Арапи), создавајќи колосална нерамнотежа на моќта.
4. Тројцата команданти
Пратеникот Мухаммед (Божји мир на него) назначил тројца команданти на војската по ранг, велејќи:
„Зајд ибн Харита ќе командува; ако Зајд биде убиен, тогаш Џафар ибн Абу Талиб; ако Џафар биде убиен, тогаш Абдула ибн Раваха“.
За време на битката, сите тројца команданти паднаа херојски:
1. Зајд ибн Харита: Се борел со знамето на исламот во рацете сè додека не бил убиен од копја.
2. Џафар ибн Абу Талиб: Го зграпчил знамето и се борел сè додека не му биле отсечени обете раце; го држел знамето на исламот за градите со потколениците и го држел сè до смртта (за ова го добил прекарот Џафар ат-Тајар, или „Летечкиот“ или „Двокрилниот“).
3. Абдула ибн Раваха: Го зел знамето на исламот и, по момент на двоумење, се втурнал во битка и се борел сè додека не бил убиен.
5. Генијалноста на Халид ибн ал-Велид (сабјата на Аллах (Бог))
По смртта на тројца команданти, муслиманите се согласиле да му ја предадат командата на Халид ибн ал-Велид (кој првично бил обичен војник).
Халид сфатил дека традиционалната воена победа е невозможна поради бројната супериорност на непријателот и решил да употреби психолошка војна и тактики за да се повлече со минимални загуби:
• Промена на формацијата: Во текот на ноќта, тој го заменил десното крило со левото, а авангардата со задната гарда.
• Цел: Наутро, гледајќи нови лица и нови знамиња, Византијците помислиле дека пристигнало засилување, и стравот им го погодил срцето.
• Тактичко повлекување: Халид започнал бавно и уредно повлекување, одржувајќи борбена формација. Византијците не се осмелиле да ги гонат, плашејќи се од заседа, и на тој начин ја спасил војската од целосно уништување.
6. Резиме и значење
• Воен резултат: Историчарите го сметаат ова за „успешно тактичко повлекување“ или стратешка победа, бидејќи Халид успеал да ја спаси својата војска од уништување пред сили десет пати поголеми од нив.
• Титула на Халид: По оваа битка, Пратеникот Мухамед (Божји мир на него) го нарекол Халид ибн ал-Валид „Сејфула“ (Божјата (Аллаховата) сабја).
• Идно влијание: Битката го скрши стравот на Арапите од „Римјаните“ (суперсилата од тоа време) и го отвори патот за идните освојувања на Шам (Левант).
